Home>>Weblog>>De ware liefde: vriendschap

De ware liefde: vriendschap

14 feb 2016
De ware liefde vriendschap

Op vrijdag 12 februari werd in 'Pakhuis de Zwijger' het debat 'Liefde en de Stad' gevoerd. Ik was gevraagd voor de openingscolumn over het belang van vriendschap. Op deze Valentijnsdag publiceer ik die column hier. Een persoonlijk en politiek verhaal over liefde, vriendschap, de horror van 'happy' single, en het tekortschietend recht om voor elkaar te mogen zorgen.

-----

Boris van der Ham, uit gesproken in Pakhuis de Zwijger, Amsterdam:

 

Dames en heren,

Ik ben 42 jaar.

Heb een lange, een middellange, en drie korte relaties gehad.

Maar ben nu alleen.

Nee, geen happy single .

Niet dat ik diep ongelukkig ben..

..maar happy single heeft toch iets van een lichtelijk hysterische verhulling.  

Zo van: “zonder rechterbeen ben ik eigenlijk nog behendiger”

Of: “toen mijn hele spaarrekening werd leeggetrokken door de Russische internet maffia heb ik me nog nooit zo rijk gevoeld.”

Nee, onzin. Met je happy single.

Nee, alleen zijn is.. het is armoede.

Draagbare armoede, maar armoede.

En als je je armoeiig voelt ga je snacken, en dat is ook prima, maar de voedingswaarde daarvan is niet hoog.

Ja, ik zit ook op tinder, zoals veel stedelingen,  ik blijf open voor een nieuwe relatie,  blijf hoopvolle pogingen daartoe doen, maar raak - soms tot mijn eigen verontrusting - ook gewend aan het single zijn.

Toch ga ik vandaag eerder weg, eigenlijk meteen na deze column.

Ik was een paar weken geleden gevraagd om over het thema vriendschap iets te zeggen vanavond..

Maar ik zei de organisatie: dat kan, maar ik ga die avond naar een toneelvoorstelling met een goede vriend, en dat zeg ik niet af!

Ik was lange tijd zo iemand die zijn werk, en dit soort interessante politieke en maatschappelijke avonden, altijd liet voorgaan op persoonlijke afspraken. Dat heeft onder meer mij mijn relaties gekost. Dus dit was ononderhandelbaar: ik moet echt meteen weg naar mijn schouwburg afspraak.

Vanochtend zei de schouwburgafspraak af..

Uitstekende redenen overigens,  geen probleem.

Ik regelde snel een vervanger.

Ik ga zo, over een paar minuten met de taxi naar de schouwburg, waar iemand wacht die ik eigenlijk nog maar een kleine 2 jaar ken - eigenlijk een soort buurman – dat is een soort vriend geworden - ik mag hem, kan ik mee lachen.

Ik realiseerde me op de weg hierheen hoe bijzonder het eigenlijk is dat je zo snel iemand weet te regelen waarmee je iets leuks kan gaan doen.

Dat is rijkdom.

Mijn ouders zijn al jaren dood, waardoor de kerstdagen iets ontheemds konden hebben. Maar die zijn de laatste 10 jaren eigenlijk vrij natuurlijk opgevuld met vrienden.

In mijn testament heb ik een vriend aangewezen om te bepalen wat er met mij moet gebeuren en hoe mijn begrafenis moet verlopen. En dat is geen happy begrafenis, waar met champagne een feest wordt gevierd en vooral “veel gelachen” – nee: gerouwd moet er worden. De vierde van Mahler moet klinken! Sodemieter op met je happy, Janken!! Dat weet hij, daar gaat hij voor zorgen.

Met mijn verschillende vrienden - vaak 1 op 1 - kan ik praten, rondscharrelen door de stad, om de 10 meter koffie drinken, taart eten, en ze vertellen mij verhalen die mij doen huilen van het lachen.

Dit fenomeen - ik wist het eerst niet - heeft een sociologisch label: ik heb blijkbaar een urban tribe. Mijn vrienden zijn als familie voor me - en in toenemende mate. Niet de bloedband is doorslaggevend, maar de inhoudelijke band, de humor, de gesprekken, de geschiedenis samen.

En soms leiden vriendschap zelfs tot bloedband.  Twee van mijn beste vriendinnen, een echtpaar, zijn de moeders van mijn bloedeigen zoon.  Relaties hebben mij tot nu nooit een kind opgeleverd: Vriendschap deed dat.

Liefdesrelaties zijn afhankelijk van de grilligheid van de sprankeling. Ze worden op de proef gesteld door vrijwel onmenselijk eisen. En als dat dan faalt voelde dat voor mij - om het wat economistisch te zeggen - als een verloren investering. Je gaat uit elkaar, herinneringen vervagen, gemeenschappelijke verhalen worden niet meer verteld, de lange lijnen in je leven worden afgebroken.

Maar vrienden blijven, althans een aantal.

Vrienden waren op de begrafenis van mijn ouders.

Kennen mijn zoon.

Mij…

In vele fases.

Ik ken hen.

Hun ouders.

Ik ken hun verlies en verliefdheden.

Ik hou van mijn vrienden.

Ze maken mij...

Nee niet happy!!!

Dankbaar

Volledig

Nouja, vooruit: happy

Ze blijken de enige echt lange lijnen in mijn leven tot nu toe.

Dat wat houvast geeft.

En ik ben niet de enige.

Steeds meer mensen hebben hun sociale leven, of ze nu een liefdesrelatie hebben of niet, voor een belangrijk deel ingericht op hun vrienden.

Ze willen ook verantwoordelijk zijn voor elkaar.

Zorgen voor elkaar.

Elkaar misschien zelfs een erfenis nalaten.

Maar op al dat soort nieuwe verbintenissen en kruisverbanden is de wet nog niet altijd ingericht. En dat deed de politicus op ‘time-out’ even in mij even wakker schudden.

Als voorzitter van het humanistisch verbond heb ik daarom vorig jaar de Tweede Kamer en andere instituties opgeroepen om dat gewoon eens goed te regelen met een paar praktische aanpassingen van de wet.

1)  zorg dat vrienden desgewenst net als familie zorg voor elkaar kunnen dragen en daartoe volledig juridisch bevoegd kunnen zijn.

2) zorg dat de erfbelasting wordt veranderd zodat je vrienden op de zelfde manier kunnen erven als een geliefde of familie. Waarom zou de overheid überhaupt mogen bepalen wie dichter bij je hart staat?

3)  En zorg ervoor dat er een nieuwe relatievorm in het burgerlijk wetboek wordt geïntroduceerd waar die keur aan nieuwe verbintenissen tussen mensen desgewenst netjes kunnen worden geregeld.

Nederland heeft een prachtige traditie om de liefde in al zijn diversiteit te erkennen, laten we dat ook doen met iets dat mij en veel mensen veel waard is: de vriendschap.

En nu ga ik snel naar de schouwburg. Naar een vriend. De taxi staat al warm te draaien.

Dank u wel

 

Klik HIER voor de het opiniestuk met de voorstellen van het Humanistisch Verbond en Boris van der Ham over 'vriendschap'

Wil je het Humanistisch Verbond steunen? Klik HIER