Home>>Weblog>>Liberal International: Samen vechten voor vrijheid

Liberal International: Samen vechten voor vrijheid

08 sep 2016
Liberal international samen vechten voor vrijheid

Sinds anderhalf jaar zit ik in het mensenrechtencomité van 'Liberal International'. Deze internationale organisatie van democraten en (sociaal-) liberalen kwam onlangs bijeen in Georgie. In deze blog mijn verslag.

Na een overstap in Oekraïne, komt mijn vliegtuig aan in Georgië. Op de diensthokjes van de douane zie ik enorme, kleurige posters hangen:  “Georgia, associated with the European Union!”

Georgië hecht niet voor niets aan het associatieverdrag dat zij onlangs met de Europese Unie sloot. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991, werd het land met veel pijn en moeite onafhankelijk. Het ligt ingeklemd tussen allerlei politieke grootmachten, en zoekt steun bij andere landen om het grondgebied te verdedigen. Wie dat doet, wordt in het land op handen gedragen. Tijdens de autorit van het vliegveld naar de hoofdstad Tbilisi zie ik zelfs een straat die vernoemd is naar voormalig Amerikaans president George W. Bush. Hij steunde Georgië toen het in 2008 in conflict kwam met  Rusland.

De doodstraf voor een atheïst

Ik ben hier voor de halfjaarlijkse bijeenkomst van Liberal International (LI). Vanuit de hele wereld komen liberalen en democraten regelmatig bij elkaar om ideeën uit te wisselen en samen standpunten te bepalen.

Vanuit D66 en het Mensenrechtencomité van LI, verzorg ik een debat over de ‘vrijheid van religie en levensbeschouwing’.  Nadat ik in 2012 besloot om na 10 jaar Tweede Kamerlidmaatschap een frisse te halen buiten de politiek, heb ik me veel met het onderwerp veel beziggehouden.

Ik laat een stuk zien van de documentaire ‘Onder Ongelovigen’, die ik vorig jaar voor omroep HUMAN maakte en die de problemen toont rond ‘afvalligheid’ in met name islamitische landen. In 55 landen is kritiek op religie of geloofsafval strafbaar, en in 13 landen riskeer je zelfs de doodstraf. Binnen de Verenigde Naties proberen een aantal strengislamitische landen bovendien het recht op afvalligheid moedwillig uit te hollen.

Onder ‘afvalligen’ worden niet alleen ‘ongelovigen’ geschaard, maar ook christenen, boeddhisten en andersdenkende moslims. Niet alleen door  toedoen van de overheid lopen ze gevaar. Ik vertel over de recente ontmoetingen die ik heb gehad met atheïstische bloggers uit Bangladesh. Enkele van hun mede-bloggers zijn afgelopen jaar doodgehakt met kapmessen op straat door islamitische terreurbendes. Een van hen die ik sprak, had ternauwernood zo’n aanslag overleefd. Haar verhaal en de zichtbare verwondingen, maakte de harde strijd voor vrijheid opeens heel tastbaar. Liberalen moeten actie ondernemen tegen grove schendingen en uitholling van mensenrechten, zo bepleit ik.

De groeiende groep ‘niet-aangeslotenen’

Een bijkomende reden om dit hoger op de agenda te zetten is dat deze groep sterk toeneemt. Na de christenen en de moslims, zijn de mensen die ‘Non-affiliated’ (niet-aangesloten) zijn de derde grootste ‘levensbeschouwelijke’ groep in de wereld. Onder hen zijn atheïsten, agnosten en humanisten, maar ook vrijzinnige religieuze mensen die zich niet thuisvoelen bij een georganiseerde religie. Waarschijnlijk is de groep ‘non-affiliated’ nog veel groter, want veel mensen zijn in naam nog wel aangesloten bij een geloofgemeenschap, maar trekken in de praktijk hun eigen plan. 

Bij de inhoudelijke sessie van D66 is ook Levan Berdzenishvili uitgenodigd.  Hij is parlementariër voor de Republikeinse partij in Georgië, die is aangesloten bij Liberal International. Hij beaamt de cijfers: “Georgië is op papier een zeer religieus land, maar in de praktijk gaat slechts een handjevol mensen naar de kerk of de moskee. Een groot gedeelte van hen is ook helemaal niet religieus meer. “ De macht van de Georgisch-Orthodoxe kerk in het sociale leven echter zo groot, dat mensen daar vaak niet voor durven uit te komen.  Berdzenishvili : “Het  recht op religie en levensbeschouwing houdt in dat je ook openlijk iets anders mag geloven, of niet geloven.”

Tastbare wereldpolitiek.

Na de inhoudelijke sessies verlaten de delegatieleden van Liberal International de vergaderlocatie in Tbilisi. We brengen een bezoek aan een grenspost bij Zuid-Ossetië. In 2008 heeft Rusland dit gedeelte van Georgië ingenomen, en voortdurend hangt de dreiging van verdere annexatie in de lucht. Als we aankomen met onze busjes, zien we de Georgische soldaten bij het prikkeldraad. Achter de versperring verschijnen een oude Georgische man en vrouw wiens landbouwgrond door de Russen is afgepakt. Ze kunnen geen kant op, ze wonen op niemandsland. Wereldpolitiek wordt opnieuw zeer tastbaar. 

Het zijn dit soort ontmoetingen, debatten en ervaringen die organisaties als Liberal International zo belangrijk maken. Mensenrechtenschendingen, militaire dreiging en de strijd voor vrijheid van meningsuiting – het blijven wat abstracte begrippen, totdat je ziet wat het concreet betekent. Het belang van internationale solidariteit wordt ontdaan van zijn vrijblijvendheid.

 www.onderongelovigen.nl, www.liberal-international.org

[Dit stuk was als artikel gepubliceerd in het blad 'Democraat' van D66]

LIBERAL INTERNATIONAL

D66 is aangesloten bij een aantal internationale liberale koepelorganisaties.  Wereldwijd zijn liberalen en democraten georganiseerd in ‘Liberal International’ (LI) Deze organisatie werd opgericht in 1947 in Oxford en heeft het hoofdkantoor in Londen. Politieke partijen uit de hele wereld zijn aangesloten, waaronder de‘Democratic Alliance’ in Zuid Afrika en de Liberal Party of Canada, van de huidige premier Justin Trudeau. LI verzorgt trainingen en opleidingen aan politieke partijen,  is vertegenwoordigd bij de Verenigde Naties, en organiseert diverse bijeenkomsten over vrijheid en democratie over de hele wereld.  Sinds 2014 zit  D66-er Boris van der Ham in het mensenrechtencomité van Liberal International.