Home>>Weblog>>Boycot is zwak signaal

Boycot is zwak signaal

08 aug 2013
Boycot is zwak signaal

Het wemelt op de social-media nu van allemaal oproepen om de Olympische Spelen in Rusland te gaan boycotten. Dit vanwege de discriminerende wetten die daar zijn aangenomen.

In de oproepen worden zelfs vergelijkingen met Hitler-Duitsland gemaakt. Er wordt gesteld dat een boycot kan helpen om Putin de wind uit de zeilen te halen, om een statement te maken tegen intolerantie en dat we ons anders schuldig zouden maken aan onverschilligheid. Duizenden mensen 'liken' oproepen tot de boycot, of omarmen de woorden van de Britse acteur Stephan Fry die ook de vergelijking tussen Hitler en Putin trekt.

Het valt me op dat er nogal wat zaken door elkaar worden gehaald, die soms helemaal niets met de situatie in Rusland of met de nieuwe Russiche wet te maken hebben. Dat neemt niet weg dat het er slecht voor staat in Rusland. Het is niet zo dat homoseksualiteit verboden is, maar 'propaganda' ervoor is dat wel. Wat daaronder wordt verstaan is zeer dubieus. Is het een kus op de wang op straat? Is het een vlag? Is het een boek? De schokkende mishandelingen door neo-nazi's mogen ook officieel niet van de wet, maar er zijn signalen dat de politie het niet zo nauw neemt met het opsporen van die criminelen. In plaats van dat de situatie dus langzaam aan het verbeteren is - zoals in veel andere landen - lijkt het daar juist bergafwaards te gaan met de mensenrechten.
 
Maar helpt een boycot dan? Je hoeft maar naar het recente verleden te kijken om te zien dat het vrijwel nooit zin heeft gehad. Dat zal het nu ook niet hebben. "Maar het is toch een goed signaal!", wordt dan tegengeworpen. Nee, juist niet. Ik vind het zelfs een vrij zwak signaal. Je gaat namelijk iets 'niet' doen, veilig weggetrokken achter je eigen landsgrens. De ervaring leert dat dit soort boycotten - ook oproepen tot boycots - zelfs een tegengesteld effect hebben. Daarom zijn veel Russische mensenrechtenorganisaties ook tegenstanders van een boycot
 
Voorstanders van een boycot roepen vervolgens dat veel tegenstanders ‘onverschillig’ en ‘slap’ zijn. “Je moet toch iets doen!?” Met dat laatste ben ik het eens, je moet wat doen. En als je echt een signaal wilt afgeven moet je moed tonen en doen wat organisaties in Nederland en Rusland voorstellen; Ga er vooral heen, laat zien dat diversiteit tot kracht leidt, steun de Russen die zich juist tegen de wetgeving keren, laat daar je mening horen, ook als publiek. Dat is dus niet maar weer eens 'in dialoog' gaan, want daar is Putin helemaal niet gevoelig voor - het is actie voeren ter plekke. En wat mij betreft niet alleen over deze wetgeving, maar ook over het feit dat de Russische regering andere vrijheden eveneens aan banden legt. Bijvoorbeeld het recht op godsdienstkritiek en de persvrijheid. 
 
Een mooi voorbeeld hoe een actie gevoerd kan worden was die tijdens het bezoek van Putin aan Nederland. Juist door Putin niet te boycotten of uit Nederland weg te houden (wat ook toen door sommigen werd bepleit)  kon er voor zijn neus een actie worden gehouden waarvan de beelden over de hele wereld gingen.Ook nu moet je niet boycotten, maar juist dichtbij komen. Nederlanders moeten er juist wel heen gaan, en op slimme wijze aandacht creëren voor de mensenrechtenschendingen. Zowel sportbonden, politiek, hetero's, homo's als het publiek.
 
"Maar loop je dan niet het risico te worden aangepakt?" Ja, dat risico is er. En dan zullen eens zien of Rusland voor het oog van de wereld dan ook echt ingrijpt, en wat dan de reacties zijn. De afgelopen jaren hebben verschillende politici en prominenten meegelopen in mensenrechtendemonstraties in de landen waar ze op het spel staan. Juist door buitenlandse aanwezigheid is het lastiger voor de autoriteiten om zaken uit de hand te laten lopen. Zelf heb ik dat eens mogen ervaren bij een demonstratie in Warschau, waar Poolse neonazi’s de demonstranten in de nek aan het hijgen waren.
 

En ja, dat is iets meer werk dan een artikel te schrijven of te 'liken'. Mensenrechten worden niet bevorderd met alleen een veilige demonstratie in Nederland, met een artikel en een 'like’. Natuurlijk leidt een actie niet onmiddellijk tot een omslag in de Russische politiek. Je moet mensen lokaal steunen, in de modder durven staan, schouder aan schouder lopen. Zo zijn ze ooit in Nederland bevochten en zo zal het ook elders gaan. Je moet volhouden.

Dat is ook een beetje mijn vrees met de discussie over deze boycot. Iedereen 'liked' de oproep, bejubeld Fry, voelt zich daarna heel erg principieel en kordaat - en dat is het dan. Benieuwd wie daadwerkelijk een ticket koopt naar Rusland om daar echt solidariteit te tonen. Zullen we?

Ten slotte: Kijk even naar het wereldkaartje hierboven. Daarop zie je hoe erg het met gelijke rechten zit in de wereld. Rusland doet het slecht wat dat betreft. Kijk ook even naar grote delen van Afrika, naar Azie, naar Pakistan en naar de Arabische wereld. Vervolging, gevangenisstraf en in de streng-islamtische wereld zelfs de doodstraf. Er is nog veel te doen.