Home>>Nieuws>>Humanistische prijs voor Typhoon

Humanistische prijs voor Typhoon

24 sep 2017
Humanistische prijs voor typhoon

Tijdens het 'Mag het Licht Aan Festival' ontving muzikant Typhoon de 'Van Praag Prijs' van het Humanistisch Verbond. Boris van der Ham, voorzitter van het Humanistisch Verbond, hield in een tot de nok toe gevuld Muziekgebouw Aan het Ij, de volgende toespraak voor hem.

-----

TOESPRAAK BORIS VAN DER HAM VOOR TYPHOON

-----

INLEIDING

Beste Glenn, Dames en heren

Namens al de humanistische alliantie heet ik julle allemaal hartelijk welkom bij deze bijzondere middag. Ik zie heel veel nieuwe gezichten hier.

Dus misschien heel goed om even wat te vertellen, wat dat nou eigenlijk is: humanisme. In het woord humanisme zit het woord human besloten, dan mens betekent. En het humanisme betekent eigenlijk een manier van naar de wereld kijken, waarin je je in eerste instantie richt op je medemens.

Even een geschiedenislesje. Na de middeleeuwen waren er wetenschappers en kunstenaars die schrijvers en kunstenaars uit het oude Griekenland en Rome het ontdekten. Ze gebruiken hen als inspiratie voor hun werk, en ontwikkelden nieuwe kunst en nieuwe wetenschap. Hun inspiratie kwam vanuit andere mensen. Humanisme werd ook de stroming om zelf na te denken, los van vastgeroeste denkbeelden, op basis van discussie en onderzoek, nieuwsgierig zijn.

Humanisme kan je ook vertalen met ‘medemenselijheid’. Je hebt in het leven naast de verantwoordelijkheid voor jezelf, ook een verantwoordelijkheid naar elkaar.

En eigenlijk is vanuit diezelfde humanistische gedachtegang ook het thema van vandaag gekozen: menselijke waardigheid. Het is zo’n begrip waar iedereen wel zo’n beetje achter staat. Wie is er nou niet voor menselijke waardigheid?

Toch.. blijkt het in de praktijk ingewikkelder om er gevolg aan te geven dan het lijkt. Het belang van menselijke waardigheid krijgt pas gewicht op die momenten dat het er niet lijkt te zijn. Als het ontkent wordt of geschonden.

Ouderen in een verzorgingshuis, waarbij er soms niet verder wordt zien dan de basisbehoeften als een schoon bed en een hap eten. Mensen hebben toch meer nodig dan alleen dat? Menselijke waardigheid wordt geschonden bij racisme, bij homofobie. Of als je wordt weggezet puur vanwege je religieuze achtergrond. Ook wordt mensenlijke waardigheid geschonden als je verstoten wordt door je familie of zelfs voor je leven moet vrezen omdat je niet meer godsdienstig bent. En jezelf  bijvoorbeeld humanist noemt.

We zien mensen in nood uit andere delen van de wereld. Hoe zorg je voor hun menselijke waardigheid?

Verschillende humanistische organisaties houden zich daarmee bezig.

Humanitas doet aan maatschappelijk werk, met tienduizenden vrijwilligers,  om mensen in Nederland te helpen, die in de knel zitten. Hivos werkt  in ontwikkelingslanden voor onder meer vrouwenrechten, rechten voor lgtb-ers, en voor duurzaamheid. De Universiteit voor Humanistiek doet belangrijk werk in het onderzoek naar onder meer ouderenzorg, Humanistische geestelijk begeleiders helpen mensen in de het leger, de gevangenis en de zorg met levensvragen. Op school draagt het humanistische vormingsonderwijs bij aan het kinderen leren met elkaar om te gaan. Omroep Human maakt mooie en belangrijke programma’s over alle aspecten van het mens zijn. Van filosofie tot aan het programma ‘Schuldig’.

En het Humanistisch Verbond maakt zich hard voor goede ouderenzorg, voor vrijheid van denken, voor het recht om zelf te mogen kiezen over je leven, je liefde en de dood. Zelf denken, samen leven.

En al die dingen hebben te maken met de menselijke waardigheid.  

Menselijke waardigheid is een uitgangspunt, een principe, ik zou bijna zeggen, een dogma. Humanisten hebben natuurlijk geen dogma’s, maar als we er dan toch een zouden kiezen, zou het wel de menselijke waardigheid zijn. En dat begrip moeten we steeds opnieuw in de mond nemen, vieren, de afwezigheid ervan betreuren, schendingen ervan bestrijden en bijbehorende idealen hooghouden.

Waardigheid kun je niet zien, niet kopen of huren, niet afpakken of vernietigen. Je kunt het alleen maar geven. Aan elkaar en aan jezelf.

En het eerste onderdeel van dat programma is het uitreiken van de Van Praag prijs. De Van Praagprijs bestaat sinds 1969 en draagt de naam van één van de oprichters van het Humanistisch Verbond: Jaap van Praag. Eens in de tweejaar zoekt de jury een persoon die zich met zijn of haar oeuvre hard maakt voor humanistische waarden als vrijheid, zelfbeschikking, gelijkwaardigheid en verantwoordelijkheid. Kortom: bijdraagt aan een menswaardige samenleving.

Eerdere Van Praagprijswinnaars zijn: bijv schrijver Simon Carmiggelt, publiciste en schrijfster Karin Spaink, Oud-milieuminister Pieter Winsemius, voorvechter van mensenrechten Max van der Stoel en theatermaakster Adelheid Roosen.

Vandaag zien we opnieuw ook hoe 1 persoon van betekenis kan zijn in het bijdragen aan een humane samenleving. Door kunst te maken die ontroert en opzweept. Door open te staan en om zich heen te kijken, zaken die niet deugen aan de kaak te stellen. Soms ferm, soms zacht. Maar altijd mensen in hun waarde te laten bij het zichtbaar maken en ontbloten van ongelijkheid. Zonder dogmatisch te zijn. Zonder te vervallen in ‘wij, zij denken’ of slachtoffer en daderschap.

Wij hopen dat dit festival, wat rond en door jou, Glenn is opgetrokken,  jullie allemaal inspireert.

Maar voordat we naar het programma gaan wat jij hebt samengesteld willen we jou als muzikant ook een beetje in de watten leggen. Uit betrouwbare bron hebben we een band die jou heel nauw staat gevraagd op te treden. Het is een verrassing. Geniet ervan. Hier zijn de Plastik Soldiers!

www.humanisme.nu

Beeldrecht. Johannes Abeling