Home>>Nieuws>>Ellen Vogel overleden

Ellen Vogel overleden

05 aug 2015
Ellen vogel overleden

Vandaag is Ellen Vogel overleden. Groots actrice, die ik al op 15 jarige leeftijd zag optreden. Twee jaar geleden interviewde ik haar voor mijn nieuwe boek. Haar 'toneelwet' voor de macht werd er de titel van. Ze is 93 jaar geworden.

Ik was 15 jaar toen ik voor het eerst naar de Stadschouwburg in Amsterdam ging. Ellen Vogel speelde in 'Spoken' van Hendrik Ibsen. Ik had haar al wel eens in tv-series gezien, zoals 'Armoede' en 'Willem van Oranje'. Maar haar optreden in dit stuk was tot dan toe het mooist. Met haar deftige uitspraak, sjieke verschijning, en haar prachtige naturele en soms terloopse manier van spelen, was ze een ware ster van het Nederlands toneel.

Toen ik haar in 'Spoken' zag was ze dus al ver in 60, en ze is tot op hoge leeftijd blijven acteren. De afgelopen jaren was ze nog in films te zien als 'De Tweeling', en als een indrukwekkende Koningin Juliana in 'Bernard, Schavuit van Oranje'.

Twee jaar geleden belde ik haar op of ik haar mocht interviewen voor mijn boek over 'toneelwetten voor de macht'. Ze zei me aan de telefoon dat ze daar weinig van wist, maar naar gelang het telefoongesprek vorderde kwam ze op steeds meer ideeen. 'We zeiden altijd als iemand een Koning moest spelen, dat hij dan vooral niet te veel z'n best moet doen. De Koning kun je niet spelen, dat doen de anderen'. Deze toneelwet van Ellen Vogel werd later de titel van mijn boek.

Een paar weken later bezocht ik haar in haar mooie seniorenflat in Buitenveldert. Ze was vergeten de afspraak in haar agenda te zetten, maar ze ontving me niettemin hartelijk. Haar analyse over macht en theater waren uitermate scherp; ze fileerde enkele politici tot op het bot. Daarnaast vertelde ze over de toneelwereld in de jaren '50 en '60. Over grootheden als de acteur Ko van Dijk. Ontroerend was haar herinnering aan haar tijd op de Toneelschool Amsterdam, die precies viel tijdens de Tweede Wereldoorlog. Terwijl zij zich als aankomend actrice wierp op Tjechov en Shakespeare werden Joden weggevoerd. Het greep haar nog steeds erg aan, en heeft haar mede gevormd.

Na een aantal weken belde ik haar op om haar citaten door te nemen. Ze had slechte ogen, dus moest haar ze voorlezen. 'Heb ik dat gezegd? Wat een goede dingen, zeg!', zei ze geamuseerd.

De afgelopen twee jaar was ik voorzitter van de Nederlandse Toneeljury, dus was veel aanwezig bij toneelpremieres. Bij vrijwel elke premiere in Amsterdam was ook Ellen Vogel aanwezig, in goed gezelschap van een paar vriendinnen. Ze genoot van de acteurs, de teksten, de gesprekjes. Het laatste jaar zag ze er steeds kwetsbaarder uit. Maar ze kwam nog steeds.

Vandaag kwam het nieuws dat ze is overleden. Een Grand-Dame van het Nederlands toneel is niet meer.

Prachtvrouw