Home>>Nieuws>>'De lieve vrede' of echte vrede.

'De lieve vrede' of echte vrede.

17 sep 2013
De lieve vrede of echte vrede

Elk jaar wordt voorafgaand aan de Troonrede een Prinsjesdagviering gehouden. In de Grote Kerk in Den Haag houden alle levensbeschouwelijke stromingen een lezing over een speciaal onderwerp. Voor de Humanisten spreekt Boris van der Ham.

Dit keer is het thema: 'Innerlijke beschaving een voorwaarde voor vrede'. Van der Ham vloog dit onderwerp op een andere manier aan dan anderen. Hij stelt in zijn bijdrage dan conflict, en het uitspreken van je mening, juist kan bijdragen aan echte vrede. "Aan 'lieve vrede' heb je niets.

Hieronder zijn lezing

-------

DE LIEVE VREDE

Als er een meningsverschil dreigt, hoor je wel eens dat 'de lieve vrede’ moet worden bewaard.
 
Contrasten, felle woorden, grote emoties kunnen beter worden afgevlakt, klinkt het dan.
 
Maar is dat wel zo goed?
 
De Griekse filosoof Epicurus hield juist wel van de felle kleuren van het leven. Zijn levensmotto was: vermijd pijn en zoek genot. Geniet van het leven!
 
Dat klinkt misschien wat oppervlakkig, maar bij nadere beschouwing is die gedachte juist rijk gelaagd.

Want genieten betekent niet, dat je ieder verlangen zomaar bevredigt.
 
Juist het doseren van genot zorgt dat de pieken nog mooier zijn.
 
En als je pijn wilt vermijden, moet je soms eerst pijn verdragen voor een verder liggend, mooier doel.
 
Epicurus zei dat het niet mogelijk is om aangenaam te leven zonder verstandig, goed en rechtvaardig te leven. En omgekeerd. Verstand en emotie kunnen niet zonder elkaar.
 
Maar wat zegt dit over vrede?

Misschien dat we nooit vrede zullen bereiken zonder er soms pijn voor te lijden.
 
De pijn van botsende opvattingen bijvoorbeeld. Het uitbenen van elkaars meningen kan uiterst kwetsbaar en gevoelig zijn.
 
Maar het dient een groter doel.
 
Als je scherpe opvattingen - uit naam van de 'lieve vrede' - onuitgesproken onder het vloerkleed veegt, dan kunnen meningsverschillen daar broeien tot ze een bedreiging worden.
 
Die 'lieve vrede' blijkt dan helemaal niet lief, laat staan duurzaam.
 
Een evenwichtig mens word je niet door jezelf in te houden.
 
Vrede bereik je niet door emoties weg te stoppen.
 
Wees blij, ga uit je dak, vier het leven, en houd je hoofd erbij.
 
Wees kleurrijk! Wees respectvol naar een ander, maar geef ook onverbloemd je mening.
 
Blijf niet hangen in haat, maar verwaarloos je teleurstellingen niet, en durf ook je boosheid uit te spreken.

Dat evenwicht, tussen hoofd en hart, is innerlijke beschaving.
 
Dat is de basis, niet van de lieve vrede, maar van echte vrede.

Boris van der Ham is voorzitter van het Humanistisch Verbond, de vereniging die vrijzinnigen, humanisten en atheisten verbindt. Steun het humanisme, steun het Humanistisch Verbond.