Home>>In de media>>Toch een stap vooruit (Telegraaf)

Toch een stap vooruit (Telegraaf)

28 dec 2019
Toch een stap vooruit telegraaf

In de Telegraaf een stuk met reflectie om de jaren '10. Hoe moeten we terugkijken op het afgelopen decennium?

„Als je vraagt: ’Hoe waren de afgelopen tien jaar?’, dan zullen de meeste mensen beginnen met hun persoonlijk leven te beschouwen. Dat geeft per definitie een gemengd beeld. Scheiding, sterfte, kinderen krijgen, nieuw werk – ook ik heb het allemaal meegemaakt de afgelopen tien jaar.

Gemengd is ook het beeld als we naar de wereld en Nederland kijken. Wetenschappers stellen dat het de afgelopen tien jaar nog nooit zo goed is gegaan met de mensheid. De extreme armoede is tijdens dit decennium gehalveerd, kindersterfte met een derde afgenomen, de gemiddelde levensduur met drie jaar gestegen, de rechten van vrouwen toegenomen, de sterfte door vervuiling 19% gedaald en het aantal onvrije landen nam af van 34% naar 26%. En ons land behoort tot de meest veilige en rijke landen, met een van de beste gezondheidszorgstelsels ter wereld.

Maar waarom voelen veel mensen dit niet zo? Deels omdat vooral het slechte nieuws de media haalt: de oorlog in Syrië, de moslimextremistische terreur van IS, de aanslag op MH17, de spanningen met Rusland, de milieuvervuiling, integratieproblemen, de financiële crises. Die nieuwsfeiten drukken de goede ontwikkelingen weg uit ons blikveld, ook omdat die goede zaken vaak veel trager en saaier verlopen. Maar het is niet alleen maar beeldvorming. Wereldwijd worden politici gekozen die soms oorlogszuchtige taal naar elkaar uitslaan. En dat terwijl de ’trage en saaie’ successen die geboekt worden nu juist afhankelijk zijn geweest van goede (internationale) samenwerking.

Ook in Nederland staat er iets op het spel. Door jarenlange bezuinigingen is het systeem van onderwijs, gezondheidszorg en de politie verzwakt. Het wordt steeds moeilijker om voldoende personeel te vinden, mede doordat de bevolking vergrijst. Beleidsmakers, adviesorganen en politici praten elkaar bovendien te vaak na en jutten elkaar op met gemakkelijke bezweringstheorieën voor oplossingen. De gedachte dat het simpel overhevelen van zorgtaken naar gemeenten, naar de vrije markt, of naar familieleden even snel heil zou brengen, is een fabel gebleken. Goede zorg, goed onderwijs en veiligheid vragen om langdurige aandacht voor kwaliteit. Ik hoop dat er in het nieuwe decennium ook weer meer waardering komt voor andere zaken die het leven kleur geven, zoals sport, verenigingsleven, kunst en cultuur, maar ook meer aandacht voor de Nederlandse taal en leesvaardigheid bij kinderen.

In de samenleving zijn de tegenstellingen aangescherpt. Vroeger kwamen academici op voor meer inspraak voor alle lagen van de bevolking, maar zij keren zich daar steeds vaker van af. Ik vind dat erg slecht. De kloof neemt ook toe tussen wie wel en niet in de stad woont. En er heeft zich een kribbige ’identiteitspolitiek’ meester gemaakt van het maatschappelijk debat, dat steeds vaker in de loopgraven eindigt. Elke kritische noot over geschiedenis, tradities en religie lijkt vrijwel onmogelijk.

Hoopvol is dat, ondanks al het gedoe en gekakel, een aantal ’trage en saaie’ ontwikkelingen gewoon doorgaan, en mensen mooie initiatieven nemen. Niet symboolpolitiek gaat het milieu redden, wel de ondernemers die nu al langdurige investeringen doen in groene technologie. Het zoveelste stekelige tv-debatje zal de zorg niet verbeteren, wel de mensen op de werkvloer die zelf nadenken over hoe het anders kan. Dit soort ’saaie’ ontwikkelingen blijken in de wereldgeschiedenis vaak het meest revolutionair. Laten we in 2020 minder zeuren, meer initiatief nemen en samen optrekken.”

Boris van der Ham

acteur, voorzitter Humanistisch Verbond