Home>>In de media>>Op je 28ste parlementarier worden (interview in Student)

Op je 28ste parlementarier worden (interview in Student)

01 jun 2002

Onderstaand interview verscheen in juni 2002 in het blad Student. Het was nog maar net bekend geworden dat ik in plaats van Roger van Boxtel de Tweede Kamer in zou gaan. Ik vertel daarover en mijn plannen voor de aankomende periode.

Boris van der Ham is 28 jaar oud en heeft al een behoorlijke politieke carrière achter zich, maar met het kamerlidmaatschap begint voor de D66'er het echte werk. Hij hoopt de komende vier jaar een einde te kunnen maken aan het grijzige hokjesdenken in de politiek. Ambitieus? ,,Laten we nou asjeblieft met zijn allen hier in Nederland afspreken dat ambitie geen vies woord is." Van der Ham werd in "97 actief in het landelijk bestuur van de jongerenorganisatie van D66, de Jonge Democraten. In 1998 werd hij voorzitter van die organisatie. Verder was hij actief bij Niet Nix voordat die stroming zich aan de Partij van de Arbeid bond, en bij "Opschudding," de vernieuwingsbeweging van D66. Voor hij aan de campagne begon was Van der Ham enkele maanden fractiemedewerker in het Europarlement. Van der Ham studeerde in 1998 af aan de toneelacademie in Maastricht, en heeft sinds die tijd politiek en acteren gecombineerd. Nu kiest hij "voorlopig definitief" voor de politiek. De verkiezingen zijn voor D66 slecht verlopen. De partij zakte van veertien naar zeven zetels, Van der Ham stond achtste op de lijst. Maar nog voor de nieuwe Tweede Kamer werd beëdigd maakte oud-minister Roger van Boxtel bekend niet in de Kamer plaats te nemen, en schoof Van der Ham een plekje op. Van der Ham: ,,Ik heb daar gemengde gevoelens over. Aan de ene kant is het jammer dat een van de beste D66'ers zijn zetel niet inneemt. Maar ik heb er natuurlijk ontzettend veel zin in."? Op je 28ste Parlementariër worden. Hoe doe je dat? " Door het echt te willen, want er komt een hoop papierwerk bij kijken. En het belangrijkste is durven die stap naar voren te zetten. Verder scheelt het natuurlijk dat ik al veel langer politiek actief ben, en ook binnen D66 ook wel bekend was. Veel mensen in de partij zeiden dat ze vonden dat ik het erop moest wagen. Mijn plaats op de lijst heb ik verdiend door voor mezelf campagne te voeren. Bij D66 is er namelijk geen commissie die de samenstelling van de lijst bekonkelt. Eenieder kan zich kandidaat stellen, en een ledenreferendum stemt over de kandidaten."? Is dat niet een beetje gênant om voor je eigen plekje campagne te voeren? "Nee, hoezo? Integendeel. Het gaat om mensen die volksvertegenwoordiger willen worden. Dan moet juist in alle openheid gebeuren. Ik moet voor mezelf lobbyen, en mezelf kwetsbaar opstellen. Dat is juist precies wat wij willen bij D66, dat politici zich kwetsbaar opstellen, zodat de kiezer weet door wie hij bestuurd worden gaat. Partijen zoals de VVD en het CDA zijn bang om directe verkiezingen om bijvoorbeeld het burgemeesterschap te verliezen. Maar politiek is niet voor laffe mensen."? Wat hoop je te bereiken de komende vier jaar? "Ik hoop, en daar zal ik mezelf ook op afrekenen, dat ik niet alleen uit partijpolitieke motieven zal handelen. Ik vind dat een nieuwe generatie politici moet ophouden met denken "oh jee, dat is mijn partij niet," en kijken of er op issues coalities te vormen zijn in de kamer. D66 staat bijvoorbeeld wat betreft het milieu dicht bij GroenLinks, maar op het gebied van staatskundige vernieuwing weer bij de lijst Pim Fortuyn.Op basis van dat soort overeenkomsten moet je kunnen samenwerken. Meer concreet hoop ik mij vooral bezig te kunnen houden met staatskundige vernieuwing, onderwijs en het milieu. Maar we zijn een kleine fractie, dus ik zal me deze zomer ongetwijfeld moeten inlezen in onderwerpen waar ik helemaal niet zo goed in thuis ben."? Hoe ze je het oppositie voeren voor je? In ieder geval niet zoals het CDA de afgelopen acht jaar gedaan heeft. Ik weet echt niet waar die partij haar overwinning aan te danken heeft. Ze liepen over alles te zeuren om het zeuren. Alles wat de regering zei, was slecht omdat de regering het zei. De inhoudelijke inbreng was intussen nul. Dat soort politiek haat ik. De kamer is niet zomaar een debatingclubje, het gaat om kwalitatieve inbreng. Ik hoop dat ik een goede inhoudelijke en opbouwende lid van de oppositie kan worden. Je spreekt over "nieuwe politiek." Wat bedoel je daar precies mee? "Dat gaat om hele praktische dingen zoals het ontstijgen van de partijpolitiek waar ik net over sprak, en vooral het doorvoeren van veranderingen in het democratische systeem. Ik denk aan de gekozen burgemeester en het invoeren van kiesdistricten zodat de volksvertegenwoordiger een eigen mandaat heeft. Het is een illusie om te denken dat politici uit zichzelf zullen veranderen. Niet omdat ze stom zijn, maar omdat het systeem de huidige politieke praktijk in de hand werkt. Als bijvoorbeeld kamerlid Rob van Gijzel van de PvdA, die opstapte na een conflict met de toenmalige fractievoorzitter Melkert, in zijn eigen district gekozen was, dan had hij veel gemakkelijker kunnen zeggen "bek houden. Ik zit hier namens mijn kiezers.""? Je klinkt jong en fel. Maar zo zijn er meer de kamer ingegaan, om al snel saaie politici te worden. Ik kan natuurlijk tegen teleurstellingen aanlopen, maar ik verwacht dat niet. En mocht ik inzakken dan uhhh"¦dan roep ik de lezers van Student op om me te e-mailen. Nou ja, serieus, ik hoop inderdaad dat mensen me aanspreken op wat ik doe, en hoe ik het doe. Even een paar bezwaren over je kamerlidmaatschap op een rijtje zetten. Je hebt relatief weinig "maatschappelijke ervaring." Als je bedoelt dat ik niet dertig jaar in het bedrijfsleven heb gezeten of twintig jaar op een ministerie gewerkt, dan heb je gelijk. Maar ik weet wel uit eigen ervaring hoe het huidige onderwijssysteem is, en hoe moeilijk het voor jongeren is om aan woonruimte te komen. De kamer zou een goede afspiegeling moeten zijn van de maatschappij; een mix van jong en oud, man en vrouw, homo en hetero, allochtoon en autochtoon. Van de jongerenorganisatie direct door naar de Tweede Kamer. Je bent een beroepspoliticus . Dat klinkt gelijk weer zo naar. Ik ga niet voor het baantje of zo, ik wil een hele goede volksvertegenwoordiger worden en dingen veranderen. Ja, ik ambieerde al jong een politieke carrière. Zo zijn er meer. En weet je wat; ik vind het geweldig. Ambitie is een vies woord in Nederland. Als je ambitieus bent, dan ben je arrogant. Nou sorry, maar ik vind het niet arrogant. Je stelt je juist kwetsbaar op. Acteur is niet de ideale achtergrond voor een Parlementariër Moet je dan altijd politicologie of rechten gestudeerd hebben om in de Kamer te komen? Als je een voorstelling maakt, dan komen conflicten al snel naar boven, en moeten ze uitgesproken worden. Die directe houding is denk ik een voordeel in de politiek. En ik heb inhoudelijk echt wel wat in te brengen. Je houdt je veel bezig met onderwijs. Wat moet er in het hoger onderwijs veranderen? Ik wil de studenten niet te veel naar de mond praten, de grote problemen zijn in het lager en middelbaar onderwijs, daar trekt D66 dan ook het meeste geld voor uit. Maar voor het hoger onderwijs hebben we natuurlijk ook hele mooie plannen. Er moet meer geld naar wetenschappelijk onderzoek, zodat we echt naar een kennismaatschappij gaan. Het collegegeld moet niet verder omhoog, en zelfs afgeschaft voor opleidingen in de gezondheidszorg en het onderwijs. Verder willen we de keuzevrijheid van studenten in vergroten door vouchers in te voeren, waarmee studenten aan iedere opleiding in Nederland college's kunnen volgen. En ook in Europa studeren moet makkelijker worden.