Boris van der Ham

Bij mijn ouders thuis staat een langspeelplaat met de oudejaarsconference van Wim Kan uit 1973: "Dat D66 van Hans van Mierlo is eigenlijk nooit een partij geweest, hè? Meer een spannend jongensboek: 'Hoe Hans het klaarde'." Aan die uitspraak moest ik denken tijdens de bijeenkomst op 26 september jl. over de 'doelverklaring' van D66. D66-leider Thom de Graaf waarschuwde aan het einde van de bijeenkomst dat de tekst 'geen wetboek' moet worden, 'geen D66-bijbel'. Tijdens de zondagmiddag die aan De Graafs toespraak voorafging, hadden meer mensen dat benadrukt. De doelverklaring werd door iemand vergeleken met een huwelijksakte: "Als je na voltrekking van het huwelijk die akte nog vaak gaat zitten nalezen, is er waarschijnlijk iets mis met je huwelijk." De algehele opvatting was dat de doelverklaring pas echt geslaagd zou blijken, als er zomin mogelijk op teruggegrepen hoefde te worden. Het was interessant om te zien dat tijdens de discussiemiddag vooral de praktische D66'ers de aandacht trokken van de aanwezigen. De organisatoren van de middag hadden een goede hand gehad in het uitnodigen van 'D66'ers uit het land'. Allereerst zat daar Frank Dales, wethouder in Alphen a/d Rijn. Zijn gemeente kreeg vorig jaar een internationale prijs voor het effectieve armoedebeleid dat onder zijn leiding tot stand kwam. Ook werden Henk Pijlman, die nationale bekendheid geniet als onderwijswethouder in Groningen, en wethouder Michiel Verbeek uit Haren geïnterviewd. Hun verhalen waren sociaal-liberaal, vernieuwend, vrijzinnig, radicaal-democratisch, maar vooral erg praktisch. Ook de bijdrage van Thom de Graaf, die pleitte voor een activistische overheid, was helder. Later die dag probeer-den sommigen nog politicologische verhandelingetjes uit over de plek van het sociaal-liberalisme in het politiek bestel, terwijl anderen papieren uitdeelden met kreten als 'D66, voel je in je hart', maar deze bijdragen werden verras-send lauw ontvangen. De voornaamste verdienste van de commissie Identiteit en de discussie over de doelverklaring lijkt, naar mijn inzicht, te zijn dat veel D66'ers zich na de eindeloze ideologische discussies over sociaal-liberalisme meer bewust zijn gaan worden van het feit dat ze eigenlijk geen doelverklaring of beginselprogramma - in de klassieke zin - nodig hebben. Tijdens de bijeenkomst werd de commissie dan ook opgeroepen om de tekst van de doelverklaring meer 'emotie, vernieuwingsdrang en passie' mee te geven - deze met andere woorden meer de sfeer van een jongensboek te laten ademen. "We hadden vanmiddag ook me-ze-alle kunnen gaan folderen", zei een oude meneer tegen me toen we het Stedelijk Museum verlieten. Hopelijk is dat na het aannemen van de doelverklaring op het komend congres weer de praktische geest van D66. Boris van der Ham Landelijk voorzitter van de Jonge Democraten