Op woensdag 17 januari 2001 hielden de Jonge Democraten een vriendelijke doch kritische actie bij het stadhuis in Amsterdam. Daar werd die dag Job Cohen geïnstalleerd als burgemeester. De Jonge Democraten protesteerden niet tegen de persoon Job Cohen, maar tegen de achterkamertjespolitiek rond zijn benoeming. Samen met JD-Amsterdam organiseerde ik deze 'demonstratie'. In een open brief aan de nieuwe burgemeester riep de JD Cohen op de voorwaarden te scheppen waardoor de volgende burgemeester, een gekozen burgemeester zal zijn. Hieronder de stukjes die daarover in de kranten kwamen en de open brief.
FINANCIEEL DAGBLAD: AMSTERDAM: De weg naar het stadhuis was woensdag geplaveid met goede bedoelingen. Papieren tegels, geplakt door jonge D66'ers, wezen de weg naar de raadszaal waar Job Cohen werd geïnstalleerd als nieuwe burgemeester van Amsterdam. 'Welkom Job', luidde hun tekst, 'maar we hadden je zo graag willen kÃÂÂezen.' HET PAROOL: AMSTERDAM - Zand erover, vergeven en vergeten. Protesterende Jonge Democraten (D66) mochten zich gisteren voor de deuren van het stadhuis nog afvragen waarom Job niet 'door de voordeur' was gekomen in plaats van 'via de achterkamer', in de raadzaal werd nauwelijks nog gerept over de benoemde burgemeester, die gekozen had moeten zijn. OPEN BRIEF AAN BURGEMEESTER COHEN Beste burgemeester Cohen, Allereerst: van harte gefeliciteerd met uw nieuwe functie. U bent de nieuwe burgemeester van Amsterdam. Wij wensen u daarmee veel succes. Toch zit uw benoeming ons niet helemaal lekker. Niet omdat we een hekel aan u persoonlijk of als bestuurder hebben. Integendeel. Maar we zijn boos over de manier waarop de Amsterdamse politiek u benoemd heeft. Na het vacant worden van de burgemeesterspost in Amsterdam was er een unieke mogelijkheid om de nieuwe burgemeester rechtstreeks te kiezen. Via een burgemeestersreferendum hadden de Amsterdammers hun hoogste ambtsdrager zelf kunnen aanwijzen, zonder de gebruikelijke achterkamertjespolitiek. De PvdA en Groenlinks in Amsterdam hielden dit burgemeestersreferendum echter tegen. Uw partijgenoot Van Kemenade, commissaris van de Koningin in Noord-Holland, torpedeerde dit voorstel ook. Samen met VVD en CDA zorgden deze club politici er voor dat Amsterdam toch weer een 'gedropte' burgemeester kreeg. Amsterdammers zijn mondige mensen en willen graag zelf bepalen wie de leiding over hen heeft. Ze waren ook in grote getalen bereid om voor het kiezen van een nieuw burgemeester naar de stembus te gaan. Ook in de rest van Nederland wil de grote meerderheid van de bevolking de burgemeester rechtstreeks kiezen. Door de burgemeester rechtstreeks te kiezen en het ambt daarmee een politieker karakter te geven, heeft de kiezer een duidelijk aanspreekpunt. Een rechtstreeks gekozen burgemeester, met meer bevoegdheden, kan de kiezer met een eigen politiek programma tegemoed treden en zelf zijn/haar wethouders aanwijzen. Daarmee worden de politieke keuzes, maar ook de uiteindelijke afrekening van het beleid inzichtelijker. Of zoals de nieuwe (eerste) gekozen burgemeester van Londen het uitdrukte: "Eindelijk hebben de Londenaren iemand die ze de schuld kunnen geven." De rechtstreeks gekozen burgemeester is voor de kiezer een soort een-loket service voor politieke verantwoordelijkheid. Het burgemeestersreferendum in Amsterdam had een eerste aanzet geweest kunnen zijn tot zo'n verdieping en democratisering van het ambt. Amsterdam had een voorbeeldfunctie kunnen hebben. Een experiment in Amsterdam had een stok tussen de deur kunnen zijn tot een vernieuwing en een verbetering van de lokale politiek in heel Nederland. Beste Burgemeester Cohen, hopelijk zult u de laatste 'gedropte' burgemeester van Amsterdam zijn. Hopelijk schept u de voorwaarden waardoor de volgende burgemeester, een gekozen burgemeester kan zijn. Mocht u daarin slagen, dan zullen wij bij die burgemeestersverkiezing op u stemmen. Met vriendelijke groet, Boris van der Ham, oud-voorzitter van de Jonge Democraten en Amsterdammer Jasper Hörmann, landelijk voorzitter Jonge Democraten, de jongerenorganisatie van D66