Home>>In de media>>Laat gemeenten zelf bepalen over koopzondagen (Volkskrant)

Laat gemeenten zelf bepalen over koopzondagen (Volkskrant)

21 apr 2011
Laat gemeenten zelf bepalen over koopzondagen volkskrant

Op 21 april 2011 verscheen in de Volkskrant een artikel van D66-kamerlid Boris van der Ham en Groenlinkser Ineke van Gent. Zij verdedigen vandaag hun initiatiefwetsvoorstel dat gemeenten de ruimte wil geven zelf te beslissen over de zondagsopening van winkels.

--- Laat gemeenten zelf bepalen over koopzondagen

De koopzondag is al decennia onderwerp van verhit debat. Sinds 1930 toen het winkelen op zondag verboden werd, zijn er telkens nieuwe afzwakkingen en aanscherpingen doorgevoerd. Het wordt nu tijd om de zondagsopening voor eens en voor altijd verstandig te regelen. Laat niet het Rijk, maar de gemeenten het beleid bepalen.

Sinds 1996 mogen gemeenten 12 keer per jaar winkels ontheffen van de zondagsluiting. Daar bovenop kunnen er nog extra ontheffingen worden gegeven als er in een gemeente sprake is van een toeristische bestemming en speciale feestdagen. Sinds de invoering van deze zogenaamde ‘toerismebepaling’ is deze ruim geïnterpreteerd. Vooral ook omdat voltrekt onduidelijk is hoe ‘toeristisch’gedefinieerd moet worden. De bepaling is gebruikt voor een normale verruiming in drukke steden, funshoppen in Lelystad, winkelen aan de grens met Duitsland, tot en een Amsterdamse supermarkt die elke zondag zijn deuren opende met hilarisch beroep op exotische feestdagen zoals de "Chinese dag van het kind" of "Braziliaanse Onafhankelijkheidsdag". Tegenstanders van deze ontwikkelingen stelden dat er misbruik van de ‘toerismebepaling’ werd gemaakt. Wij zien eerder ondernemerschap, dat aansluit op een behoefte van consumenten.

Wij vinden het daarom verstandig de toerismebepaling in de wet te schrappen. Het opleggen van één landelijke norm botst immers per definitie met de grote diversiteit aan opvattingen, behoeften en mogelijkheden in gemeenten. Volgens de evaluatie van de Winkeltijdenwet maken is de wens voor Koopzondagen zeer verschillend per gemeente. De behoefte is groot in steden met veel jonge mensen, minder in kleine gemeenten. Tweeverdieners hebben grote noodzaak aan flexibiliteit dan eenverdieners. Daarnaast kiezen ook veel mensen ervoor om vanuit religieuze of levensbeschouwelijke overtuiging niet op zondag te winkelen of boodschappen te doen. Ook deze groep zal echter in de ene gemeente sterker vertegenwoordigd zijn dan in de ander. Daarom stellen wij dat de afweging om tot meer of minder koopzondagen te komen lokaal gemaakt moet worden. Zo zullen de winkels in Amsterdam elke zondag open zijn, en in Staphorst waarschijnlijk niet. Dat is democratie.

Tegenstanders van onze initiatiefwet werpen hier tegenin dat er een wildgroei aan koopzondagen zal ontstaan. De feiten spreken dat echter tegen. In 2009 bleek dat van de 411 gemeenten er maar 70 gemeenten waren die daadwerkelijk meer koopzondagen hebben dan het reguliere aantal. Meer dan de helft van de gemeenten heeft niet eens een koopzondag, ook al zouden ze dat nu al 12 wel mogen. Het legt opnieuw bloot dat gemeenten zeer verschillend zijn, en dus verschillend zullen handelen.

De afgelopen tijd hebben tal van maatschappelijke organisaties zich achter onze wet geschaard. De consumentenbond, bedrijfsorganisaties MKB-Nederland en VNO-NCW en de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Toch lijken de coalitiefracties VVD en CDA elkaar in gijzeling te houden en deze logische stap niet te willen zetten. De samenleving is er allang klaar voor, nu de politiek nog.

Boris van der Ham

Ineke van Gent