Home>>In de media>>Bezuinigen op zorgleerlingen onverstandig (Volkskrant)

Bezuinigen op zorgleerlingen onverstandig (Volkskrant)

16 feb 2011
Bezuinigen op zorgleerlingen onderstandig volkskrant

De regering Rutte wil 300 miljoen bezuinigen op zorgleerlingen. D66-kamerlid Boris van der Ham schreef een opinieartikel in de Volkskrant hierover. Hij uit kritiek op de voornemens van het kabinet en komt met eigen voorstellen.

BEZUINIGING ZORGLEERLINGEN ONVERSTANDIG

De Volkskrant, 16 februari 2011

Er gaat geen dag voorbij, of minister Van Bijsterveldt hamert erop dat de kwaliteit van het basis- en middelbaar onderwijs omhoog moet. Het is daarom onverteerbaar dat diezelfde minister bezuiniging op bezuiniging stapelt die met name de meest kwetsbare leerlingen treft.

De afgelopen jaren is de hoeveelheid leerlingen die ‘Passend Onderwijs’ volgen behoorlijk gestegen: van 11.000 in 2003 naar 39.000 in 2009. De een heeft een lichamelijke handicap of ziekte, de ander een gedragsprobleem, een derde kan moeilijk leren. Het goede van het zogenaamde Passend Onderwijs voor deze zorgleerlingen is dat het maatwerk biedt. Waar deze kinderen vroeger niet goed meekwamen, of apart werden gezet in het Speciaal Onderwijs, draaien ze nu gewoon mee in het reguliere onderwijs.

Minister van Bijsterveld wil nu 300 miljoen bezuinigen. Met als belangrijkste argumenten: teveel kinderen krijgen onterecht Passend Onderwijs en er wordt geld verspild wordt aan bureaucratie. Bovendien stelt ze dat de bezuiniging meevalt; er blijft nog een zeer groot deel van het budget over. Deze argumenten staan echter niet in verhouding tot de werkelijkheid.

Natuurlijk, het is mogelijk dat sommige leerlingen onterecht wordt aangemerkt als ‘zorgleerling’. Het is prima daar opnieuw kritisch naar te kijken, evenals naar de bureaucratie in het onderwijs. Echter, het is absurd dat nu al de omvang van de bezuiniging is bepaald, voordat er enig zicht is op de werkelijke omvang van onterechte zorgleerlingen. De minister verraadt daarmee dat het haar dus niet om de inhoud te doen is, maar slechts om de bezuiniging zelf. Het argument dat de bezuiniging zou meevallen op het totaalbedrag deugt ook niet. Deze bezuiniging staat namelijk ook niet op zichzelf. Docenten die zich willen bijscholen om dit soort leerlingen te begeleiden worden ontmoedigd door de bevriezing van de salarissen. Voeg daarbij de eveneens forse bezuinigingen op de jeugdzorg en op achterstandsscholen, en de meest kwetsbare jongeren - juist zij die een extra steuntje nodig hebben - worden getroffen.

Wat moet er dan wel gebeuren?

Het kabinet moet allereerst zorgvuldig nagaan welke zorgleerling wel of niet terecht een indicatie heeft gekregen. Pas dan kan worden bepaald of, en zo ja hoeveel, op het budget kan worden bezuinigd. Ook moet het kabinet de bezuinigingen op de jeugdzorg en de achterstandscholen heroverwegen. Doet de regering dit niet, dan zal de toestroom van leerlingen naar het veel duurdere speciaal onderwijs, alleen nog maar doorzetten. Goedkoop wordt dan duurkoop.

Ten tweede valt in de structuur van het Passend Onderwijs ook veel te verbeteren. Tussen de geldbron en de werkelijke hulp aan leerlingen zitten nu allerlei bureaucratische tussenlagen waarin gesnoeid kan worden. Ouders zouden daartoe meer moeten worden betrokken bij de zorg voor hun kind. Zij zouden een instemmingsrecht moeten krijgen in het zorgplan voor hun kind, zodat zij kunnen toezien of het bestemde geld ook daadwerkelijk aan zorg voor hun kind wordt besteed.

Ook moet we het aantal zogenaamde ‘thuiszitters’ drastisch terugdringen. Enkele duizenden jongeren zitten momenteel niet op school, omdat geen enkele school ze wil hebben. Ouders zitten vaak met de handen in het haar. Ze willen dat hun kind onderwijs kan volgen, maar hebben geen poot om op te staan om dat af te dwingen. Voor deze jongeren dient er naast de leerplicht ook een leerrecht te komen.

Als laatste dient de minister ook meer aandacht te besteden aan hoogbegaafde leerlingen. Zonder goede begeleiding worden deze leerlingen onvoldoende uitgedaagd en kunnen zich zelfs tot nieuwe zorgleerlingen ontwikkelen. Door juist hen wèl passend onderwijs te geven, leiden we potentiële briljante wetenschappers op.

En, niet onbelangrijk, hoe betalen we dit? Door te stoppen met de verplichte maatschappelijke stage. Door te stoppen met het generiek gratis verstrekken van schoolboeken, ook aan ouders die het best zelf kunnen betalen. Met het geld dat we daarmee besparen - enkele honderden miljoenen euro’s per jaar - kunnen we zorgen dat iedere leerling, die de extra zorg ook echt nodig heeft, daadwerkelijk maatwerk wordt geboden. En daarmee een eerlijke kans op een betere toekomst.

Boris van der Ham